Hypertext
ไฮเปอร์เท็กซ์ คือ ข้อความหรือกลุ่มของข้อความที่ถูกเชื่อมดยงเข้าด้วยกันโดยมีการนำเสนอแบบปฏิสัมพันธ์ (Interaction) ข้อความที่ใช้เป็นจุดเชื่อมโยงจะมีลักษณะพิเศษกว่าข้อความอื่น เช่น ตัวหนา ขีดเส้นใต้ เป็นต้น
ระบบไฮเปอร์เท็กซ์ คือ การนำเอาไฮเปอร์เท็กซ์มาประยุกต์ใช้ร่วมกับกระบวนการทางคอมพิวเตอร์ ในระบบมัลติมีเดีย ได้นำหลักการของไฮเปอร์เท็กซ์มาเป้นส่วนของการนำเสนอจากเดิมที่มีการเชื่อมดยงเฉพาะข้อความเท่านั้น ก็เปลี่ยนมาใช้ภาพนิ่ง เสียง และวีดีโอ โดยเรียกกันโดยทั่วไปว่า ไฮเปอร์มีเดีย HyperMedia
องค์ประกอบหลักของไฮเปอร์เท็กซ์ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ
พอยต์ (Point) หมายถึง กลุ่มคำ หรือ วลี ที่เป็นข้อความพิเศษที่แสดงว่ามีการเชื่อมโยงเกิดขึ้น ข้อความเล่านี้จะมีลักษณะแตกต่างออกไป เช่น ตัวหนา ขีดเส้นใต้ การเน้นสี หรือตัวเอียง บางครั้งเรียกว่า สมอเชื่อมโยง (Link Anchor) หมายถึง จุดหรือหลักสำหรับการเชื่อมโยงข้อมูล
โหนด (Node) คือ กลุ่มข้อมูลที่สัมพันธ์กันหรือเป็นเรื่องเดียวกัน ซึ่งบางครั้งเรียกโหนดว่า การ์ด (Card)
ลิงค์ (Link) คือ การเชื่อมโยงเอกสารจากต้นทางไปปลายทาง โดยมีกลไกลช่วยนำทางไปยังเป้าหมายได้ทั่วทั้งระบบ การเชื่อมโยงภายใน (Internal Link) การเชื่อมโยงเว็บเพจภายในเว็บไซต์เดียวกัน เชื่อมโยงระหว่างหน้า เชื่อมโยงภายในหน้าเดียวกัน การเชื่อมโยงภายนอก (External Link) การเชื่อมโยงเว็บไซต์อื่น สามารถแบ่งลิงค์ออกเป็น 3 ชนิด ได้แก่
ลิงค์ชนิดอ้างถึง (Referantial Link) เชื่อมโยงด้วยการอ้างถึงโดยตรงระหว่างจุดสองจุด (Point หรือ Node) จากจุดเริ่มต้น และจุดสิ้นสุด
ลิงค์ชนิดแผนภูมิ (Organization Link) คล้ายกับลิงค์ชนิดอ้างถึง ต่างกันที่เป็นการเชื่อมกันระหว่างโหนดในลักษณะที่เป็นโครงสร้างไฮราคี่
ลิงค์ชนิดคีย์เวิร์ค (Keyword Link) เป็นการนำเอากลุ่มคำหรือวลีต่างๆ ที่มีความหมายและ ความสัมพันธ์กันมาเชื่อโครงกันด้วยวิธีการเดียวกันกับลิงค์แบบอื่นๆ
โครงสร้างไฮราคี่ (Hierarchies Structure)
เป็นการการผสมผสานระหว่างโครงสร้างระบบไฮเปอร์เท็กซ์ 2 ชนิด ได้แก่ ชนิดที่ไม่มีโครงสร้างที่แน่นอน กับ ชนิดที่มีโครงสร้างที่แน่นอน เนื้อหาทั้งหมดแบ่งออกเป็นเนื้อหาย่อยๆ ในลักษณะของแผนภูมิแบบลำดับ หรือแบบโครงสร้างต้นไม้ โครงสร้างแลลนี้สามารถจำแนกได้เป็น 3 ประเภท
- โครงสร้างไฮราคี่แบบจำกัดความสัมพันธ์ Strict Hierarchy
- โครงสร้างไฮราคี่แบบไม่จำกัดความสัมพันธ์ Compromised Hierarchy
- โครงสร้างไฮราคี่ชนิดซ้อน Overlapping Hierarchy
โครงสร้างไฮราคี่ชนิดที่มีโครงสร้างแน่นอน (Structured Hypertext)
— สามารถแบ่งย่อยได้เป็น 2 ชนิด ได้แก่
- โครงสร้างชนิดเรียงลำดับ (Sequential Hypertext) มีการจัดเรียงเนื้อหาไว้อย่างเป็นระเบียบ การเข้าถึงข้อมูลในแต่ละโหนดจำเป็นต้องผ่านดหนดที่อยู่ก่อนหน้าไปตามลำดับ ยกเว้นโหนดแรกหรือโหนดเริ่มต้น
- โครงสร้างชนิดจดหมาย (Sequential Hypertext for Mail) แบบโครงสร้างต้นไม้
โครงสร้างไฮราคี่ชนิดที่ไม่มีโครงสร้างแน่นอน (Unstructured Hypertext)
— เป็นการเชื่อมโยงแบบสุ่มจากโหนดหนึ่งไปอีกโหนดอื่นๆ ซึ่งอาจจะมากกว่าหนึ่งโหนดโดนเนื้อหาภายในโหนดจะมีการจัดเรียงไว้อย่างเป็นระเบียบ
ประโยชน์ของไฮเปอร์เท็กซ์
นอกจากบริการจัดการ เชื่อมโยง และติดต่อข้อมุลเพื่อสื่อความหมายอย่างมีปฏิสัมพันธ์ในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมแล้วยังมีประโยชน์อื่นๆ เช่น สามารถเลือกใช้เส้นทางที่เหมาะสมได้อย่างรวดเร็ว
นอกจากบริการจัดการ เชื่อมโยง และติดต่อข้อมุลเพื่อสื่อความหมายอย่างมีปฏิสัมพันธ์ในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมแล้วยังมีประโยชน์อื่นๆ เช่น สามารถเลือกใช้เส้นทางที่เหมาะสมได้อย่างรวดเร็ว
- ควบคุมเส้นทางได้จาก Navigator ของระบบ สามารถค้นหาและติดตามข้อมูลที่เคยเปิดได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ได้แก่ บุคมาร์ก Bookmark และระบบเชื่อมโยงลัด Quick Link สามารถสร้างแรงจูงใจให้กับผู้ใช้
- สามารถนำเสนดเนื้อหาผ่านสื่อสาธารณะได้
- ปัญหาและแนวทางการแก้ไขไฮเปอร์เท็กซ์
ปัญหาส่วนใหญ่จะเกิดจากการซับซ้อนและความไม่เป็นระเบียบของระบบ ทำให้ผู้ใช้เสียเวลาในการค้นหาข้อมูลเป็นเวลานาน จึงได้พยายามค้นหาวิธีใน การนำเสนอ (Presentation) และการนำทาง (Navigation) ให้เหมาะสมกับระบบ เรียกวิธีการนี้ว่า “Adaptive Hypertext/Hypermedia System”
ตัวอย่าง
อ้างอิงค์
